Phát triển vốn từ cho trẻ là cách giúp trẻ mở rộng số lượng từ vựng vốn có của bản thân, giúp vốn từ của trẻ đầy đủ hơn, giúp trẻ hiểu rõ ý nghĩa của từ, cách sử dụng từ trong các ngữ cảnh phù hợp. Đồng thời, trong quá trình phát triển vốn từ,trẻ sẽ nhận biết và học hỏi thêm nhiều kiến thức như tên gọi, hình dáng, kích thước, đặc điểm... của các sự vật và hiện tượng xung quanh.
Thường xuyên trò chuyện cùng con
Một trong những phương pháp giúp trẻ phát triển vốn từ đơn giản nhất ba mẹ hãy cùng trò chuyện cùng con. Khoảng thời gian giao tiếp cùng trẻ không chỉ giúp cả gia đình được gắn kết với nhau nhiều hơn, mà đây còn là thời gian trẻ học từ vựng thông qua những câu chuyện giao tiếp cùng ba mẹ. Thông qua việc lắng nghe người lớn nói và hình thành câu trả lời, trẻ sẽ tiếp thu và ghi nhớ từ mới cũng như dùng từ sao cho hợp với ngữ cảnh.
Bên cạnh, ba mẹ có thể tạo ra nhiều chủ đề trò chuyện hoặc phân tích các sự vật hiện tượng xảy ra hằng ngày, về thế giới xung quanh như thời tiết, hành động của cha mẹ thường ngày, các loài động thực vật... hoặc về những gì mà trẻ yêu thích để tạo sự hứng thú hơn.
Khuyến khích trẻ chơi trò chơi đóng kịch
Trí tưởng tượng của trẻ rất phong phú, chính vì thế khi được hóa thân vào những nhân vật mình yêu thích sẽ giúp trẻ phát triển được tư duy vốn từ. Trong quá trình đóng kịch với nhiều cốt truyện khác nhau trẻ sẽ khám phá nhiều từ vựng thú vị, phong phú.
Trong quá trình đóng kịch ba mẹ nên đóng vai trò hướng dẫn vì trẻ có thể không thể hiểu ngay nghĩa của nhiều từ khi được nghe đầu tiên. Tuy nhiên, nếu ba mẹ giải thích và hướng dẫn cùng với việc liên kết giữa câu thoại, câu chuyện cũng như hình ảnh liên quan đến từ vựng đó, trẻ sẽ hiểu và ghi nhớ lâu hơn.
Ba mẹ cũng nên theo sát trẻ, cùng trẻ chọn lọc ra những cốt truyện thú vị xoay quanh chủ đề thiếu nhi hoặc có thể mô phỏng các tình huống thực tế như trò chơi gia đình, trò chơi bác sĩ, trò chơi cắm trại... để giúp trẻ có thêm nhiều kiến thức và kĩ năng.
Dạy trẻ về từ đồng nghĩa thay thế
Bố mẹ là thầy cô đầu tiên của trẻ, vì thế bố mẹ nên sử dụng từ ngữ đa dạng để trẻ được mở rộng vốn từ. Việc dùng từ đồng nghĩa trong hoàn cảnh khác nhau có thể mang đến nhiều sắc thái khác nhau. Do đó nên thường xuyên áp dụng những từ này vào sinh hoạt hàng ngày với mục đích phát triển vốn từ cho trẻ. Ví dụ, đồng nghĩa với từ “cho” thì có “tặng”, “biếu”..., mỗi từ lại có sắc thái riêng và có thể được sử dụng trong những ngữ cảnh khác nhau.
Một cách khác ba mẹ có thể giúp cho trẻ phát triển được vốn từ là dạy cho trẻ về các cặp từ đồng nghĩa. Việc sử dụng đa dạng từ ngữ, đặc biệt là các từ thay thế cũng là một phương pháp giúp trẻ mở rộng vốn từ của mình.
Với mỗi từ đồng nghĩa sẽ mang một sắc thái và mức độ diễn đạt khác nhau, chính vì sử dụng đa dạng từ trong những ngữ cảnh phù hợp sẽ giúp trẻ linh hoạt hơn trong việc diễn đạt khi giao tiếp.
Đọc sách và thảo luận cùng trẻ
Nhiều ba mẹ chỉ dừng lại việc đọc sách và để con lắng nghe mà không cùng con trao đổi, việc này chỉ dựng lại mức tác động một chiều và không trẻ tư duy từ ngữ. Khi trẻ có khả năng nhận thức về thế giới xung quanh, một trong những phương pháp phát triển vốn từ cho trẻ hiệu quả hơn là ba mẹ hãy cùng trẻ đọc sách và thảo luận.
Trong quá trình đọc sách sẽ xuất hiện nhiều từ mới và khái niệm mới, ba mẹ hãy dành thời gian giải thích cho trẻ để bé có thể hiểu nghĩa và ghi nhớ tốt hơn. Ngoài ra, ba mẹ còn có thể thay đổi không gian đọc sách bằng việc đưa con trẻ đến thư viện, nơi có nhiều sách báo sẽ giúp trẻ cảm thấy hứng thú với sách hơn.
Tất nhiên, bạn đã đọc cho trẻ nghe từ khi trẻ mới sinh ra, nhưng hãy thử đọc những cuốn sách có nhân vật và cốt truyện. Hãy dành thời gian thảo luận và chỉ ra những từ và khái niệm mới cho con bạn.
Đừng bao giờ đánh giá thấp tầm quan trọng của cuộc trò chuyện và thông tin tốt đối với sự phát triển của vốn từ vựng.
Mở rộng vốn từ vựng dựa trên sở thích của trẻ
Khi được nghe nói chuyện về những gì mình quan tâm, trẻ sẽ rất thích thú và học từ mới rất nhanh. Do đó, khi trẻ chia sẻ với bố mẹ về sở thích của bản thân, bố mẹ nên dùng thêm vài từ mới mà trẻ chưa biết. Ví dụ, khi trẻ nói đến các loài động vật đã tuyệt chủng, bố mẹ hãy giải thích về công việc của những nhà khảo cổ học. Trẻ có thể nhớ những cụm từ dài một cách dễ dàng vì những từ ngắn hơn với các chữ cái tương tự như nhau rất dễ gây nhầm lẫn cho trẻ. Hầu hết trẻ mẫu giáo có thể ghi nhớ tên của tất cả các loài động vật mà người lớn hầu như không thể phát âm. Bởi tâm trí của trẻ giống như bọt biển.
Để trẻ được thực hành
Để phát triển vốn từ cho trẻ mầm non, một trong những phương pháp hiệu quả nhất chính là tạo cơ hội cho trẻ được nói chuyện càng nhiều càng tốt. Trước hết bố mẹ nên tắt hết tivi, điện thoại và các thiết bị điện tử khác. Như vậy, bố mẹ có thể hiểu rõ ý của trẻ hơn, đồng thời giúp trẻ hiểu được cách diễn đạt rõ ràng, phù hợp.
Thông qua những hoạt động hằng ngày, bố mẹ cũng nên khuyến khích trẻ chia sẻ suy nghĩ, ý tưởng của mình. Chẳng hạn như, bố mẹ nói chuyện về những điều xảy ra xung quanh trẻ và đặt những câu hỏi liên quan để trẻ trả lời. Ngoài ra, khi trò chuyện cùng trẻ, bố mẹ nên chú ý thể hiện sự thoải mái, hứng thú và vui vẻ. Khi mọi câu chuyện diễn ra một cách tự nhiên, thú vị, trẻ sẽ học hỏi và phát triển vốn từ cho trẻ được tốt hơn.
Như bạn có thể thấy, phát triển vốn từ cho trẻ mầm non không khó, tuy nhiên cần phải được chuẩn bị khi trẻ bắt đầu hành trình đọc, có như thế trẻ mới chịu hợp tác cũng như mang lại kết quả tốt đẹp.